Chỉ một thao tác bất cẩn cũng có thể khiến thiết bị nhiễm mã độc. Vậy mã độc có thể lây qua con đường nào? HD Agency cho rằng nhận diện đúng các con đường lây nhiễm là bước đầu để bảo vệ hệ thống.
Các con đường lây nhiễm mã độc phổ biến
Thực tế cho thấy mã độc thường lây lan thông qua email chứa tệp đính kèm, liên kết giả mạo, các website bị chèn mã độc, phần mềm crack, quảng cáo trực tuyến độc hại cũng như USB và mạng nội bộ. Đây đều là những con đường lây nhiễm phổ biến nhưng dễ bị người dùng bỏ qua.
Lây qua con đường email
Email là một trong những con đường lây nhiễm mã độc phổ biến nhất hiện nay. Tin tặc thường gửi email giả mạo với nội dung hấp dẫn, khẩn cấp hoặc liên quan đến hóa đơn, thông báo ngân hàng, tuyển dụng.

Tệp đính kèm độc hại trong email
Các tệp đính kèm như file Word, Excel, PDF hoặc file nén có thể chứa mã độc ẩn. Khi người dùng tải xuống và mở file, mã độc sẽ tự động kích hoạt và xâm nhập vào hệ thống.
Liên kết giả mạo trong nội dung email
Ngoài tệp đính kèm, email còn chứa các liên kết dẫn đến website độc hại. Chỉ cần nhấp vào liên kết, thiết bị có thể bị cài mã độc hoặc bị đánh cắp thông tin đăng nhập.
Mã độc lây qua website và trình duyệt
Website không an toàn là môi trường lý tưởng để phát tán mã độc, đặc biệt là các trang web không được bảo mật tốt hoặc đã bị hacker xâm nhập.

Tải phần mềm từ nguồn không đáng tin cậy
Việc tải phần mềm crack, plugin miễn phí hoặc tiện ích trình duyệt không rõ nguồn gốc có thể khiến mã độc xâm nhập vào máy tính mà người dùng không hề hay biết.
Quảng cáo độc hại và mã độc ẩn
Một số quảng cáo trực tuyến chứa mã độc, chỉ cần người dùng truy cập trang web có quảng cáo đó là thiết bị đã có nguy cơ bị lây nhiễm, ngay cả khi không nhấp chuột.

Mã độc lây qua thiết bị lưu trữ và mạng nội bộ
Không chỉ tồn tại trên internet, mã độc còn có thể lây lan thông qua các thiết bị vật lý và hệ thống mạng nội bộ.
USB và ổ cứng di động
USB hoặc ổ cứng di động nhiễm mã độc khi cắm vào máy tính khác sẽ tự động lây lan nếu hệ thống không được bảo vệ đầy đủ. Đây là con đường lây nhiễm phổ biến trong môi trường văn phòng.
Chia sẻ file trong mạng nội bộ
Trong doanh nghiệp, việc chia sẻ dữ liệu qua mạng nội bộ nếu không kiểm soát chặt chẽ có thể khiến mã độc nhanh chóng lan rộng sang nhiều máy cùng lúc.
Xem thêm: Mã Độc Trojan

Mã độc có thể lây qua phần mềm và hệ điều hành lỗi thời
Các phần mềm và hệ điều hành không được cập nhật thường xuyên sẽ tồn tại lỗ hổng bảo mật. Tin tặc lợi dụng những lỗ hổng này để chèn mã độc mà người dùng không cần thực hiện bất kỳ thao tác nào.
Đây là lý do vì sao việc cập nhật phần mềm định kỳ đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn nguy cơ lây nhiễm.
Vai trò của website an toàn trong việc hạn chế mã độc
Một website được xây dựng bài bản, bảo mật tốt và tối ưu chuẩn kỹ thuật sẽ giảm thiểu đáng kể nguy cơ bị chèn mã độc. Đối với doanh nghiệp, website không chỉ là kênh bán hàng mà còn là bộ mặt thương hiệu, nếu bị nhiễm mã độc sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín và thứ hạng tìm kiếm.
Chính vì vậy, nhiều doanh nghiệp hiện nay chú trọng đầu tư thiết kế web chuẩn SEO ngay từ đầu, đảm bảo nền tảng website an toàn, tốc độ tốt, cấu trúc rõ ràng và hạn chế tối đa các rủi ro bảo mật phát sinh trong quá trình vận hành.
Hậu quả khi không kiểm soát được mã độc
Khi mã độc xâm nhập thành công, hậu quả có thể kéo dài và khó khắc phục. Người dùng cá nhân có thể mất dữ liệu, lộ thông tin cá nhân, trong khi doanh nghiệp có thể đối mặt với việc website bị Google cảnh báo, tụt thứ hạng hoặc thậm chí bị chặn truy cập.
Ngoài thiệt hại về tài chính, việc khôi phục hệ thống sau khi nhiễm mã độc còn tiêu tốn nhiều thời gian và nguồn lực.

Câu hỏi thường gặp về mã độc
Mã độc là gì và vì sao dễ lây lan?
Mã độc là các chương trình gây hại được tạo ra để xâm nhập, đánh cắp dữ liệu hoặc phá hoại hệ thống. Chúng dễ lây lan do thói quen mở email, truy cập website và tải phần mềm thiếu kiểm soát.
Mã độc có thể lây qua con đường nào?
Mã độc thường lây qua email, website không an toàn, phần mềm không rõ nguồn gốc, quảng cáo độc hại và thiết bị lưu trữ ngoài như USB.
Thiết bị cá nhân có dễ bị nhiễm mã độc không?
Thiết bị cá nhân rất dễ nhiễm mã độc nếu người dùng thường xuyên truy cập internet, cài đặt ứng dụng lạ hoặc không cập nhật hệ thống định kỳ.
Website doanh nghiệp nhiễm mã độc gây hậu quả gì?
Website nhiễm mã độc có thể bị Google cảnh báo, giảm thứ hạng tìm kiếm và làm mất uy tín với khách hàng.
Người dùng cần làm gì để hạn chế mã độc xâm nhập?
Người dùng nên cẩn trọng khi mở email lạ, chỉ tải phần mềm từ nguồn uy tín và duy trì các biện pháp bảo mật cần thiết cho thiết bị.
